Announcement

Collapse

Forum Rules (Everyone Must Read!!!)

1] What you CAN NOT post.

You agree, through your use of this service, that you will not use this forum to post any material which is:
- abusive
- vulgar
- hateful
- harassing
- personal attacks
- obscene

You also may not:
- post images that are too large (max is 500*500px)
- post any copyrighted material unless the copyright is owned by you or cited properly.
- post in UPPER CASE, which is considered yelling
- post messages which insult the Armenians, Armenian culture, traditions, etc
- post racist or other intentionally insensitive material that insults or attacks another culture (including Turks)

The Ankap thread is excluded from the strict rules because that place is more relaxed and you can vent and engage in light insults and humor. Notice it's not a blank ticket, but just a place to vent. If you go into the Ankap thread, you enter at your own risk of being clowned on.
What you PROBABLY SHOULD NOT post...
Do not post information that you will regret putting out in public. This site comes up on Google, is cached, and all of that, so be aware of that as you post. Do not ask the staff to go through and delete things that you regret making available on the web for all to see because we will not do it. Think before you post!


2] Use descriptive subject lines & research your post. This means use the SEARCH.

This reduces the chances of double-posting and it also makes it easier for people to see what they do/don't want to read. Using the search function will identify existing threads on the topic so we do not have multiple threads on the same topic.

3] Keep the focus.

Each forum has a focus on a certain topic. Questions outside the scope of a certain forum will either be moved to the appropriate forum, closed, or simply be deleted. Please post your topic in the most appropriate forum. Users that keep doing this will be warned, then banned.

4] Behave as you would in a public location.

This forum is no different than a public place. Behave yourself and act like a decent human being (i.e. be respectful). If you're unable to do so, you're not welcome here and will be made to leave.

5] Respect the authority of moderators/admins.

Public discussions of moderator/admin actions are not allowed on the forum. It is also prohibited to protest moderator actions in titles, avatars, and signatures. If you don't like something that a moderator did, PM or email the moderator and try your best to resolve the problem or difference in private.

6] Promotion of sites or products is not permitted.

Advertisements are not allowed in this venue. No blatant advertising or solicitations of or for business is prohibited.
This includes, but not limited to, personal resumes and links to products or
services with which the poster is affiliated, whether or not a fee is charged
for the product or service. Spamming, in which a user posts the same message repeatedly, is also prohibited.

7] We retain the right to remove any posts and/or Members for any reason, without prior notice.


- PLEASE READ -

Members are welcome to read posts and though we encourage your active participation in the forum, it is not required. If you do participate by posting, however, we expect that on the whole you contribute something to the forum. This means that the bulk of your posts should not be in "fun" threads (e.g. Ankap, Keep & Kill, This or That, etc.). Further, while occasionally it is appropriate to simply voice your agreement or approval, not all of your posts should be of this variety: "LOL Member213!" "I agree."
If it is evident that a member is simply posting for the sake of posting, they will be removed.


8] These Rules & Guidelines may be amended at any time. (last update September 17, 2009)

If you believe an individual is repeatedly breaking the rules, please report to admin/moderator.
See more
See less

Nagorno-Karabagh: Military Balance Between Armenia & Azerbaijan

Collapse
X
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Vrej1915
    replied
    Որ չփակվեն դռներն հուսո

    Lragir.am,
    23.01.2021

    Աննկարագրելի ծանր գոյութենական ճգնաժամերի է դիմակայում այսօր հայ հանրությունը՝ թուրք-ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով արցախյան պատերազմում կրած պարտության և դրան հետևած գործընթացների պատճառով: 44 օրերի հույսի և գույժի մղձավանջից հետո սրընթաց ակումը դեպի նոյեմբերի 9-ի կապիտուլյացիան հարուցեց համազգային շոկ, որի հետցնցումներից մինչ օրս չի հաջողվում ուշքի գալ: Ծանր հոգեվիճակի մեջ հայտնվեց նաև պատերազմի սկզբից քուն ու հանգիստ կորցրած համահայոց Սփյուռքը: Ու որքան ֆիզիկապես հեռու, այնքան խորն է ազգի ճակատագրի համար եղած տագնապի զգացումը: Սփյուռքը՝ հայոց երկրորդ բանակը, մտավ երբևէ նախադեպը չունեցող միջազգային իրազեկման խելահեղ պայքարի մեջ՝ օրեր շարունակ բախեց եվրոպական պառլամենտների ու դեսպանատների դռները, փակեց ճանապարհներ, լծվեց ֆինանսական և հումանիտար օգնություններ ուղարկելու աշխատանքներին:

    Պատերազմը ցույց տվեց որ դաշնակցային առումով մեր երկիրը կատարյալ «որբի» կարգավիճակում է: Մեր միակ դաշնակից Ռուսաստանը «խորթ բարեկամի» կամայականությամբ կարող է մեզ “տեր կանգնել” երբ ուզի և ինչպես ուզի, ինչին և ականատես եղանք պատերազմի ընթացքում: Տեսանք, թե որքան նենգ պահեցին իրենց մեր հարևան երկու երկրները օրհասական պահին ցույց տալով, որ երբեք չեն վտանգի Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները՝ քաղաքական, տնտեսական, ռեգիոնալ առումով աննշան տրամաչափ ունեցող Հայաստանի համար:

    Միակ անշահախնդիր, նվիրված դաշնակիցը Հայաստանի կողքին եղել և մնալու է աշխարհասփյուռ հայությունը, որի հետ այդպես էլ չկարողացանք ինտեգրման ազգաշահ համակարգ մշակել: Օրենքների, բիզնեսի, մարդկային վերաբերմունքի առումով ՀՀ իշխանությունների օրոք արվել է ամեն ինչ սփյուռքահայերին Հայաստանից օտարելու համար: Հետպատերազմյան Հայաստանի առաջնային խնդիրներից պետք է լինի՝ անհապաղ շտկել այս օրենսդրական խոչընդոտները յոթ միլիոնանոց Սփյուռքի հետ, ինչի կարևորությունը այս շրջանում բազմիցս է ընդգծել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը: Սա պահանջելու է ոչ պակաս արհեստավարժ և նուրբ դիվանագիտական աշխատանք «հայի և հայի» միջև, հաշվի առնելով՝ Սփյուռքում կուսակցական – եկեղեցապատկան երկփեղկված կառույցների գրեթե մեկդարյա քարացած ավանդույթները, նաև՝ մերօրյա գերքաղաքականացված մթնոլորտը: Այս համատեքստում Սփյուռքի գործերով հատուկ հանձնակատարն իր ելույթներում պետք է բացառի հին ու նորի, սև-սպիտակի պիտակավորումները: Դեպի Սփյուռք ուղղված մեր ուղերձները պետք է միայն միասնություն ու համախմբում քարոզեն:

    Ինչպե՞ս դարձնել Հայաստանը 10 միլիոնանոց հայերի համար քաղաքացիական կարգավիճակ ունեցող երկիր, որի լավագույն մասնագետները կընդգրկվեն կառավարության աշխատանքների բոլոր ոլորտներում: Սա աղերս ունի սահմանադրական փոփոխությունների տևական ժամանակ պահանջող գործընթացների հետ: Ցավոք, այսօր ոտքի կանգնելու շատ թանկ ժամանակ է մսխվում «լռված» ներքաղաքական ճգնաժամի պատճառով: Ունենք Հայաստանի սահմանների անվտանգության խնդիր և այդ առումով կատարյալ ստուպորի մեջ գտնվող իշխանությունների պահվածք: Հայաստանին սպառնացող վտանգները խնդրահարույց են այսօ’ր, այս պահի’ն, 7/24 ռեժիմի իրավիճակում: Կարսում Թուրքիան Ադրբեջանի հետ զորավարժություններ է անցկացնելու փետրվարին, ինչն արդեն Հայաստանի սահմաններին միտված սպառնալիքի ազդակներ են ենթադրում:

    Այսօր առաջնային հրատապության երկու մարտահրավերների առաջ է կանգնած Հայաստանը՝ անվտանգություն (բանակ, ռազմարդյունաբերություն) և ժողովրդագրություն: Չգիտեմ, օրենսդրական առումով այս հարցի կարգավորման ինչ ելքեր կգտնվեն, սակայն պետք է հնարավոր դարձնել սփյուռքահայ երիտասարդության ներգրավվածությունը հայոց բանակում: Մ. Նահանգներում ծնված հրեա երիտասարդները հոժարակամ գալիս են ծառայելու Իսրայելի բանակում: Նրանց անմիջապես տրվում է Իսրայելի քաղաքացիություն, (երկքաղաքացիություն ունենալը չի հակասում ԱՄՆ օրենքին) աշխատավարձ՝ սահմանված դրույքի կրկնակի չափով, մեկ անգամյա վճարվող երկկողմանի ավիաթռիչք՝ ընտանիքին տեսակցելու համար և այլ կարգի արտոնություններ: Առհասարակ, ռազմական փորձագետի մասնագիտությունը այսուհետ շատ պահանջված պետք է լինի հայ երիտասարդության շրջանում, որտեղ նա ապրելիս լինի: Որքան էլ տեխնիկապես հագեցված՝ զինվորական ռեսուրսը որոշիչ դեր ունի պատերազմում, և փոքր ժողովրդի համար, ինչպիսին Հայաստանն է, ազգ – ամրոց բանակի ստեղծման գաղափարը, ներառելով սփյուռքահայերն, պետք է ազգային անվտանգության անկյունաքարը լինի:

    Ժողովրդագրական ճգնաժամը հաղթահարելու նպատակով, առաջին հերթին պետք է խթանել Իրանից, Սիրիայից, Լիբանանից հայության ներգաղթը Հայաստան: Հայրենիքը պետք է սիրել ոչ միայն այն դեպքում, երբ այն բարեկեցիկ է և ապահով, նաև այն ժամանակ՝ երբ այն վտանգի մեջ է և օգնության կարիք ունի: Իրանի օրինակով համոզվեցինք, որ պատերազմի ընթացքում իրանահայ համայնքը որոշիչ գործոն չեղավ Իսլամական հանրապետության կողմնորոշման մեջ: Ողջյունելի կլիներ իրանահայ համայնքի ներգաղթը Հայաստան, ինչը վերագրելի է նաև իսլամական ահաբեկիչների միջավայրում ապրող սիրիահայ և լիբանանահայ մեր մյուս հայրենակիցներին:

    Ունեցանք հազարավոր զոհեր, որոնց մենք պարտք ենք հզոր, անառիկ, միասնական Հայաստան և Արցախ կերտելու ուխտով: Նրանք մեր Հայրենիքի փրկության հավատքի զինվորներն էին: Մենք պարտավոր ենք պատերազմի մեր լույս նահատակների հիշատակը բարձրացնել ազգային պանծանքի ամենաբարձր պատվանդանին, որպես ժամանակի հոլովույթում չկորնչվող գերագույն արժեք: Նրանց հավաքական հիշատակի անունով փողոցներ և դպրոցներ պետք է անվանակոչվեն, ստեղծագործություններ պետք է ձոնվեն, հուշարձաններ պետք է կառուցվեն: Այս առումով արված առաջարկներից մեկը՝ «Արցախյան պատերազմում ընկած հերոսների հիշատակի» պատվավոր շքանշան սահմանելն է, որով կպարգևատրվեն հայոց բանակում սխրանքներ գործած մարտիկները:

    Սառա Գասպարյան, Նյու Յորք

    Leave a comment:


  • ASALA2116
    replied
    Originally posted by Azad View Post

    Posting low life idiot that lives in the West, talking "logical" and sipping coffee praised by turks. Look at the comment section how turks and azeris love him.

    Here is a proper perspective by a turk.

    https://www.youtube.com/watch?v=yS7YZTkEPXw
    Shes Kurdish

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied
    Պարտությանն ամենամոտ եղածներն ու միակ չպարտվածները

    ՀԱԿՈԲ ԲԱԴԱԼՅԱՆ, Մեկնաբան

    04.01.2021

    Նոյեմբերի 9-ից հետո ստեղծված իրավիճակում դիտարկվող հարցերի շարքում է այն, թե արդյոք Հայաստանը կարող է հետաքրքիր լինել Արեւմուտքի համար, հաշվի առնելով նաեւ Հայաստանի ինքնիշխանության էական սահմանափակումն ու բազմապատկված կախվածությունը Ռուսաստանից:

    Այն, որ հայկական պետականությունն ուներ շատ ավելի էական սուբյեկտային կշիռ ու նշանակություն, քան նոյեմբերի 9-ից հետո, կասկածից վեր է: Միաժամանակ, սակայն, հայկական սուբյեկտությունը բավական ընդգրկուն հանգամանք է իր «բաղադրությամբ»: Ի վերջո, հայկական սուբյեկտությունն առկա է եղել անգամ այն ժամանակ, երբ չի եղել անկախ պետականություն: Այդ սուբյեկտությունը կազմավորվում է հայ ժողովրդի պատմա-քաղաքական իրավունքների շրջանակով: Իսկ այն չափազանց լայն է:

    Այդ իրավունքները եղել են, կան եւ լինելու են համաշխարհային գործընթացի հիմքերի շարքում, ինչպիսին էլ լինի վերափոխումների տրամաբանությունն ու այն նոր աշխարհակարգը, որի շուրջ պայքարի մեզ համար ցավագին մի դրվագ Արցախի դեմ պատերազմն էր:

    Ամբողջ հարցն այն է, թե հայությունը որքանով կարողունակ կլինի օգտագործել այդ հանգամանքը ոտքի կանգնելու եւ առաջ շարժվելու համար: Ազգերը կամ ժողովուրդները, որոնք համարժեք չեն կարողացել վերլուծել իրենց հաղթանակը, շատ ավելի տկար են գտնվում պարտությունները վերլուծելու հարցում: Այդ պատճառով է, որ Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր որակի էլիտա: Դժբախտաբար, պարտությունից հետո հրապարակ է իջել էլիտան, որը տապալել էր հաղթանակի վերլուծությունը: Նոր էլիտա ձեւավորելու 2018-ի հնարավորությունը եւս տապալված է:

    Այդ իմաստով, շանսը անսպասելի տեղում է, այն շրջանակում, որն ամենամոտն էր պարտությանը՝ բանակը, զինված ուժերը: Խոսքը պարզապես «ապրիորի» պատերազմի մասնակիցների մասին չէ, որովհետեւ ինքնին մասնակցությունը չի կարող փոխարինել ինտելեկտուալ ռեսուրսին, որը պետք է օգնի պարտությունը համապարփակ վերլուծելուն:

    Պատերազմը ցույց տվեց, որ հայկական զինված ուժերում կա ոչ միայն անձնազոհության ու խիզախության, այլ նաեւ ինտելեկտի ահռելի ներուժ: Մեր 18-20 տարեկան զինվորները, սպաները թշնամու դեմ կռվել են ոչ միայն ոգով, այլ նաեւ մտքով:

    Հաղթանակից հետո պետության բացթողումը եղել է այն, որ խաղաղ կյանքում զինուժի ինտելեկտը կապիտալիզացնելու փոխարեն, կապիտալիզացվել է «ռազմա-ֆեոդալության» բնազդը: Հայկական սուբյեկտության վերականգնման հիմքը կարող է լինել զինված ուժերի ինտելեկտուալ ներուժը: Հազիվ թե որեւէ մեկն ավելի լավ ախտորոշի պարտությունը, քան դրան ամենամոտ եղածն ու թերեւս միակ չպարտվածը:

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied

    2020-12-15



    Գիտությունը՝ ռազմավարական որոշումներում


    Արեգ Դանագուլյան

    Միջուկային ֆիզիկոս, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ



    Նախորդ հոդվածներից մեկում գրել էի այն մասին, թե ինչպես հայ գիտնականները կարող են մասնակցել հայկական ռազմարդյունաբերության զարգացմանը: Հույս ունենալով քաջալերել գիտնականների ու ինժեներների մասնակցությունը հայրենիքի պաշտպանության գործին՝ թվարկեցի մի քանի կոնկրետ տեխնիկական խնդիրներ, որոնցում նրանք կարող են մեծ ներդրում ունենալ: Բայց գիտնականների դերը կարող է շատ ավելի մեծ լինել, քան զուտ տեխնիկական խնդիրների լուծումը: Գիտնականները կարող են ներդրում ունենալ շատ ավելի վերացական հարցերում, ինչպիսին հակառակորդի ունակությունների գնահատումը և օպտիմալ ռազմական քայլերի ընտրությունն է:



    Մեր հասարակությունում ընդունված է մտածել, որ մարտական և ռազմավարական որոշումների ընդունման պրոցեսին կարող են մասնակցել միայն զինվորականները: Վերջապես՝ ի՞նչ կարող է իմանալ ֆիզիկոսը կամ մաթեմատիկոսը պատերազմական իրականություններից: Բայց դիտարկելով ուրիշ երկրների, հատկապես՝ ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի փորձը, պարզվում է, որ ռազմական շատ հարցեր կարող են ունենալ մաթեմատիկական և ֆիզիկական լուծումներ: Սրա համար դիտարկենք մեկ պատմական օրինակ:



    Գերմանական տանկային խնդիրը



    Երկրորդ աշխարամարտի վերջին՝ 1944-ի գարնանը, ԱՄՆ-ը և Մեծ Բրիտանիան («դաշնակիցները») ծրագրում էին երկկենցաղ մարտական գործողություններով գրավել Ֆրանսիայի Նորմանդիա շրջանը` այսպիսով սկսելով Եվրոպայի ազատագրումը և նացիստական Գերմանիայի վերջնական ջախջախումը: Այս մեծածավալ գործողության նախօրեին դաշնակիցների շարքերում կար մի մեծ մտավախություն: Դա գերմանական Պանտերա V-ն էր (Panzerkampfwagen V Panther)` արագաշարժ, լավ զրահավորված և մեծ տրամաչափի հրանոթով մի տանկ, որը դաշնակիցների տանկիստների ահուսարսափն էր: Կային Պանտերայի թվաքանակի տարբեր գնահատականներ. ըստ լրտեսական տվյալների՝ Գերմանիան ամեն ամիս հազարավոր Պանտերաներ էր արտադրում: Կարծես խելագարություն լիներ կռվի բնվել այդպիսի ահեղ տանկային ուժի հետ: Բայց դաշնակիցների մաթեմատիկոսները լրիվ ուրիշ կարծիքի էին:



    Նորմանդիայում իջնելուն նախորդող մարտական գործողությունների ժամանակ (Իտալիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում) դաշնակիցներին հաջողվել էր խոցել և հետո զննել որոշ քանակությամբ Պանտերաներ: Այդ տանկերի դետալներից հավաքվեցին դրանց սերիական համարները: Այստեղ պետք է նշել, որ ամեն դետալի սերիական համարը տալիս է այդ դետալի արտադրման հաջորդական տեղը․ 1023 համարը նշանակում է, որ այդ դետալը արտադրական պրոցեսում 1023-րդն է: Պարզվեց, որ վերցնելով ամենաբարձր գրանցված սերիական համարը և դիտված դետալների ընդհանուր քանակը, կարելի է մոտավոր որոշել դետալների ու, հետևաբար, հենց Պանտերաների իրական քանակը, հետևյալ բանաձևով`



    N = m(1+1/k)-1,



    որտեղ N-ը տանկերի կանխատեսված քանակն է, m-ը՝ ամենաբարձր «խոցված» սերիական համարն է, իսկ k-ն` խոցված տանկերի քանակն է: Սերիական համարը հաջորդական է, իսկ խոցված տանկերն «ընտրված» են պատահականորեն: Այս N փոփոխականն իհարկե նաև որոշ անորոշություն ունի: Սակայն մաթեմատիկական հաշվարկը ցույց է տալիս, որ ընդամենը k=20 խոցված տանկերի պարագայում անորոշությունը կազմում է ընդամենը 10%, որը միանգամայն բավարար է մարտավարական որոշումների համար:



    Շարադրածս, իհարկե, վերին աստիճանի պարզեցված նկարագրություն է։ Կան բազմաթիվ նրբություններ, որոնք ես բաց եմ թողնում՝ հոդվածը չծանրաբեռնելու համար: Վիքիպեդիայում կա մի հրաշալի հոդված, որտեղ դուք կարող եք ավելի մանրամասն իմանալ այս հետաքրքիր «տանկային խնդրի» և դրա այլ կիրառումների մասին:



    Դաշնակիցների մաթեմատիկոսները հաշվեցին, որ 1940-1942 թթ․ Գերմանիան ամսական արտադրում էր ընդամենը 246 Պանտերա: Լրտեսական տվյալների վրա հիմնված «ավանդական» հետախուզությունը շարունակում էր պնդել, որ գերմանացիները ամսական արտադրում էին հազարից ավելի Պանտերա: Գերմանիայի կապիտուլյացիայից հետո դաշնակիցները բացեցին գերմանական արխիվները և գտան իրական թիվը, այն էր՝ ամսական 245 տանկ: Այսպիսով՝ մաթեմատիկոսները արտակարգ ճշգրտությամբ կարողացան հաջողացնել այն գործը, որը լրիվ տապալվեց ավանդական հետախույզ-լրտեսների կողմից:
    Մաթեմատիկոսները արտակարգ ճշգրտությամբ կարողացան հաջողացնել այն գործը, որը լրիվ տապալվեց ավանդական հետախույզ-լրտեսների կողմից



    Մաթեմատիկական այս գնահատականը լրիվ փոխեց դաշնակիցների ռազմավարությունը և թույլ տվեց համարձակորեն բացել նոր ճակատ՝ Նորմանդիայում, և այսպիսով արագացնել պատերազմի ընթացքն ու ավարտը: Նացիզմը չդիմացավ դաշնակիցների և ԽՍՀՄ-ի երկակի ճնշմանը և մեկ տարվա ընթացքում ջախջախիչ պարտության մատնվեց:



    Եթե ռազմական մասնագետները չլսեին մաթեմատիկոսներին, ապա գուցե նրանք հետաձգեին նորմանդական գործողությունը և բաց թողնեին ռազմավարական այս հնարավորությունը, ինչն իր հերթին թույլ կտար գերմանացիներին ավելի լավ պատրաստվել հարձակմանը: Դա էլ իր հերթին կձգձգեր պատերազմը և գուցե հանգեցներ միլիոնավոր նոր զոհերի:



    Կուզեի ձեր ուշադրությունը հրավիրել մի կարևոր հանգամանքի: Այս խնդիրը լուծելու համար բացարձակապես պետք չէր, որ մաթեմատիկոսներն ունենային ռազմական փորձ կամ ռազմական գիտելիքներ: Բավական էր միայն մեկ բան՝ որ ռազմական մասնագետները կարողանային նրանց ճիշտ բացատրել խնդիրը: Դրանից հետո խնդիրը շատ կոնկրետ է: Պայման`



    ● N անհայտ քանակությամբ «առարկաներ»՝ համարակալված 1-ից մինչև N,



    ● k պատահական դիտումներ,



    ● ամենամեծ դիտումը` m։



    Պահանջ՝ գտնել N-ը: Այստեղ «առարկան» կարող է լինել Պանտերա տանկը, խոցված Բայրաքթար կամ Հարոպ ԱԹՍ-ը, կամ էլ ձեր մեքենան։ Դա արդեն երկրորդական է:



    Այլ օրինակ՝ Իսկանդե՞ր, թե՞ Էլբրուս



    Ահա մի խնդիր մաթեմատիկական հանելուկներ սիրող ընթերցողների համար:



    Ինչպես գիտեք հայկական զինանոցում կա երկու հիմնական տեսակի մարտավարական բալիստիկ հրթիռ՝ 9K720 «Իսկանդերն» ու Ռ-17 «Էլբրուսը»: Պատկերացրեք, թե դուք ՀՀ պաշտպանության նախարարն եք, որը ամենինչից բացի մի-քիչ էլ մաթեմատիկա գիտի (երանի՜): Եվ դուք պետք է որոշում ընդունեք. եղած սահմանափակ բյուջեով ավելի նպատակահարմար է գնել Իսկանդերնե՞ր, թե՞ Էլբրուսներ: Պայման`



    1. Ենթադրենք՝ Իսկանդերը ունի 500 կգ պայթուցիկ լիցքով մարտագլխիկ, իսկ Էլբրուսը՝ 1000 կգ: Թերմոդինամիկա չիմացողների համար տամ մի հուշում` պայթյունի ոչնչացման շառավիղը կախված է պայթուցիկ լիցքի զանգվածից հետևյալ կախմամբ՝ պայթյունի ոչնչացման շառավիղը համեմատական է լիցքի զանգվածի խորանարդ արմատին։ Ֆիզիկոսները կարող են դուրս բերել այս բանաձևը՝ հաշվի առնելով, որ պայթյունի կործանարար հիմնական մեխանիզմը հարվածային ալիքի ճնշումն է:



    2. Նաև ենթադրենք, որ Իսկանդերը արժե հատը $1 միլիոն, իսկ «էժանանոց» Էլբրուսը` $ 50 000:



    3. Էլբրուսն իհարկե էժան է և ունի հզոր մարտագլխիկ… բայց շատ կարևոր են հրթիռների ճշտգրտությունները։ Իսկանդերի CEP-ը կազմում է 40 մ, իսկ հնացած Էլբրուսինը՝ 500 մ: Ինչ բան է CEP (Circular Error Probable, Круговое вероятное отклонение)․ դա այն շրջանն է, որի կենտրոնը համընկնում է թիրախի հետ, իսկ շառավիղն այնպիսին է, որ շրջանի մեջ կընկնեն արձակված հրթիռների կեսը: Կարող եք ենթադրել, որ թիրախից շեղումը նկարագրվում է գաուսյան կախմամբ: Հուշում՝ այստեղ ձեզ պետք կլինի որոշ թվային ինտեգրում, կարող եք գործածել Wolfram Alpha-ն:



    4. Ենթադրենք՝ դուք նշանառում եք «կետային» թիրախներ, որոնք ոչնչանում են, եթե դրանցից 40 մ հեռավորության վրա պայթի 500 կգ պայթուցիկ:



    5. Խնդրի պարզության համար կարող եք անտեսել բոլոր մնացած ֆինանսական ծախսերն ու օպերատիվ բարդությունները:



    (Ինչպես կինոյի վերջում են ասում՝ վերը բերված թվերը ենթադրական են, իսկ հնարավոր զուգատիպությունները իրական թվերի հետ՝ բացարձակապես պատահական Հարցեր՝



    1․ Ո՞ր զինատեսակը դուք կորոշեիք ձեռք բերել (և կարևորը՝ ինչու), այս մարտական խնդիրը ավելի ադրյունավետ կատարելու համար:



    2. Կարո՞ղ եք առաջարկել բանաձև, որը ցույց է տալիս հրթիռի «արդար» գնի կախումը իր CEP արժեքից:



    3. Ինչպե՞ս է փոխվում ձեր լուծումը հարց (1)-ին, եթե պայմանի 4-րդ կետում ենթադրում ենք «փափուկ» թիրախներ, որոնք ոչնչնանում են 300 մ հեռավորությունից:



    Այս խնդրի լուծումը՝ հաջորդ հոդծվածում:



    Վերջաբան



    Իհարկե, սխալ կլինի այս գրածիցս գալ եզրակացության, որ ռազմական բոլոր խնդիրներն ունեն զուտ մաթեմատիկական լուծումներ: Իհարկե՝ ոչ: Բնականաբար՝ մեծ կարևորություն ունի բարձրորակ ռազմական մասնագետների միտքը, որը հիմնված է ռազմական գիտելիքի և մարտական փորձի վրա: Այս հոդվածով ես միայն փորձում եմ շեշտել երկու բան: Առաջինը, որ գիտնականները կարող են ակտիվ օգնել ռազմական մասնագետներին՝ ավելի արդյունավետ որոշումներ կայացնելու գործում: Եվ երկրորդ, որ զինվորականները կորցնում են մտավոր մեծ ռեսուրս, երբ չեն ներառում գիտնականներին: Այս նպատակին հասնելու համար պահանջվում է գիտնականների և զինվորականների միջև սերտ համագործակցություն: Զինվորականները պետք է մաթեմատիկա իմանան, իսկ գիտնականները պետք է ռազմական գործի հետ կապված որոշ սխեմատիկ պատկերացումներ ունենան:



    Սա անհնար բան չէ: ԱՄՆ-ում արդեն կա լավ կայացած և լայնորեն կիրառվող այդպիսի պրոցես՝ դեռ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակներից: Տանկային խնդրի օրինակը նման շա՜տ պատմություններից միայն մեկն է:



    Սրա մասին ավելի մանրամասն՝ նույնպես հաջորդ հոդվածում:



    Նյութի սկզբնաղբյուրը՝ www.civilnet.am:

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied
    Պարտությունն Արցախում և ռուսական ռազմակայանը Գյումրիում

    01 Հունվար, 2021


    2020-ի տարեվերջին Հայաստանի պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանն այցելել է ռուսական 102-րդ ռազմակայան: Այցի աշխատանքային նպատակներից դուրս, պատկերը Հայաստանի համար խորհրդանշական է: Ընդ որում, որոշակիորեն տխուր խորհրդանշականությամբ: Բանն այն է, որ Գյումրու 102-րդ ռազմակայանը դիտարկվում էր որպես հայկական անվտանգային համակարգի անկյունաքարերից մեկը: Արցախի դեմ թուրք-ադրբեջանա-ահաբեկչական պատերազմը ավարտվեց հայկական անվտանգության համակարգի պարտությամբ, և որքան էլ այդ պարտության համար պատասխանատուներ փնտրվեն նոր կամ հին իշխանության շարքերում, ակնառու է, որ հայկական անվտանգությունը ռուսական անկյունաքարեր է դրել իր հիմքում նաև այն հաշվարկով ու ակնկալիքով, որ ինչքան էլ ինտենսիվ և արդյունավետ կառուցվի հայկական պաշտպանական համակարգը, այն չի կարող տեսանելի ապագայում դիմակայել թուրքականի ագրեսիային, եթե լինի այդպիսին: Իսկ Արցախի դեմ պատերազմը թուրքական, ոչ թե ադրբեջանական ագրեսիա էր՝ Ադրբեջանը և ահաբեկիչները գործիք էին: Իսկ ուղղակի, թե անուղղակի էր թուրքական ագրեսիան, իհարկե, նշանակություն ունեցող, սակայն ոչ հիմնարար հանգամանք է: Որովհետև, եթե թուրքական ագրեսիան էր անուղղակի՝ թեև Ադրբեջանի տիրույթից այն լավ էլ ուղղակի էր, ապա պետք է հակազդեցության արդյունավետ անուղղակի դրսևորում լինել նաև հայկական անվտանգության անկյունաքար դիտված Գյումրու ռազմակայանից: Եթե եղել է, ապա փաստորեն ռազմակայանն էլ պարտվել է, եթե չի եղել, ապա փաստորեն ռազմակայանը չի կատարել իր խորքային գործառույթը: Որովհետև, կրկնենք, ռազմա-քաղաքական և ռազմավարական դաշնակցությունը զուտ իրավական կատեգորիա չէ, այլ իրավա-քաղաքական: Բոլորի համար է պարզ, որ հայկական անվտանգության համակարգը ՀՀ սահմանը չէր միայն:

    Միևնույն ժամանակ, հենց այդ մասին ենք տարիներ շարունակ բազմիցս արձանագրել, որ, առերևույթ լինելով հայկական անվտանգային համակարգի երաշխիք, Գյումրու ռազմակայանը իրականում ռեգիոնալ ռազմա-քաղաքական առումով անկենսունակ է: Սրանից չի հետևում, որ այն պետք է հեռացնել Հայաստանից, բայց առաջանում է հարց, թե որն է դրա նշանակությունը, եթե այն Հայաստանում է, սակայն համարժեք չէ հայկական անվտանգային համակարգին և դրա խնդիրներին ու սպառնալիքներին: Այո, Թուրքիան չի մտել ՀՀ սահման, բայց ինչպես տեսնում ենք, դա բացարձակապես բավարար չէ այդ սահմանի անվտանգության համար: Հետևաբար, Գյումրու ռազմակայանը պետք է Հայաստանում տեղակայվի բոլորովին այլ հիմունքներով, եթե այն ավելի շատ պետք է Ռուսաստանին, իսկ Հայաստանին կարող է օգտակար լինել այնքանով, որքանով չի խանգարի ռուս-թուրքական և ռուս-ադրբեջանական հարաբերությանը: Ուրեմն, կամ պետք է այն հարմարեցվի և ժամանակակից ռազմա-քաղաքական իրողությունների համատեքստում ադապտացվի հայկական անվտանգությանը և շահերին, կամ Գյումրում ռուսական ռազմակայանը պետք է տեղակայվի վճարովի հիմունքներով, երբ Հայաստանը տարեկան կստանա որոշակի գումար, որը ինքը կուղղի սպառազինություն ձեռք բերելուն և անվտանգային համակարգը արդիականացնելուն: Իհարկե, այլ հարց է, եթե Մոսկվայում համարում են, որ Արցախում հայերը պարտվել են, բայց իրենք հաղթողների թվում են: Սա էլ իր հերթին բերում է բոլորովին այլ եզրահանգման անհրաժեշտության:

    Պարտությունն Արցախում և ռուսական ռազմակայանը Գյումրիում | 1in.am

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied
    Լինելու են անսպասելի զարգացումներ

    Lragir.am,

    01.01.2021



    ԶԼՄ-ները հրապարակել են հայկական քաղաքական «էլիտայի» ամանորյա ուղերձները, որոնք, բացի պարտադիր-նոմենկլատուրային բնույթից, այս տարեմուտին նաեւ առանձնահատուկ իմաստ են ձեռք բերում, կամ ավելի ճիշտ՝ պետք է ունենային այդպիսի իմաստ։ Պետք է արձանագրել, որ դրանք ոչ միայն չունեին այդ իմաստները, այլեւ կրկնում են նոյեմբերի 9-ից հետո հաստատված կաղապարները, եւ նման «էլիտայի» հույսին մնացած Հայաստանին 2021-ին սպասվում են նոր փորձություններ։

    Աղետի նկարագրություններ եւ ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու «պետքեներ»՝ համեմված վատ թաքցված երեսպաշտության համապատասխան դոզայով՝ ահա այդ ուղերձների բովանդակությունը։ Թվում է՝ ուղերձներն այլ կերպ չեն էլ լինում, սակայն այս տարին այդ առումով պետք է առանձնահատուկ լիներ քաղաքական դերակատարների համար։

    Հայաստանի քաղաքական դասը մերժո՞ւմ է նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունը, որը չի գործում ստորագրման պահից, եւ այս հանգամանքն աղաղակող ծավալներ է ստացել ներկայում։ Հիմա ոչ ոք արդեն չի կասկածում, որ դա ռուս-թուրքական համաձայնություն է ընդդեմ Հայաստանի՝ Արցախը Հայաստանից կտրելու եւ Հայաստանի ինքնիշխանությունը վերացնելու նպատակով։ Եթե այդ հայտարարությունը չի մերժվում, ինչպե՞ս է հիմնավորվում Հայաստանի հետագա զարգացումն ու վերելքը, որ խոստանում են քաղաքական դերակատարները

    Նիկոլ Փաշինյանը խոսում է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ամրապնդման եւ անվտանգային նոր երաշխիքների ստեղծման մասին: Նրա ախոյանը՝ Վազգեն Մանուկյանը, ասում է, որ նոր բովանդակությամբ է լցնելու ռազմավարական դաշնակից Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները։ Բացի այդ, Մանուկյանի գլխավորած 17-ի «գաղափարական թեզերից» մեկն այն է, որ Ռուսաստանի այլընտրանքը Թուրքիան է։ Իսկ եթե Ռուսաստանն ու Թուրքիան միասի՞ն են։ Թե՞ չեն հավատում Վլադիմիր Վլադիմիրովիչին եւ Ռեջեփ Ահմադովիչին։

    Ռուսաստանը եւ ՀԱՊԿ-ը պատերազմի ընթացքում պաշտոնապես հրաժարվել են կատարել իրենց պարտավորությունները իրենց «պատասխանատվության գոտում», եւ հայկական քաղաքական դասը չի պահանջել Ռուսաստանից կատարել իր պարտավորությունները, ողորմելի փաստարկներով արդարացնելով նրան։ Հիմա, ի՞նչ անվտանգային երաշխիքների կամ նոր բովանդակության մասին է խոսքը, Մոսկվայի առաջ նոր հնարավորություններ բացելո՞ւ։

    Ի դեպ, Ռուսաստանն ու Թուրքիան պատրաստվում են հարաբերությունների 100-ամյակին․ հիշեցնենք, որ 1921 թ․ պայմանագրով Ռուսաստանը Թուրքիային ու Բաքվին նվիրեց Հայաստանի Հանրապետության տարածքի մեծ մասը՝ Կարս, Սուրմալու-Արարատ, Նախիջեւան։ Հայկական քաղաքական դասը պատրաստվո՞ւմ է դատապարտել այդ պայմանագիրը, տալ քաղաքական գնահատականներ, նկատի առնելով նաեւ, որ եռակողմ հայտարարություն կոչվածը 1921 թ․ գործարքի մի հերթական հանգրվանն է, եւ ոչ ավարտը, ինչի հույս ունեն օտար անվտանգային երաշխիքների վրա մակաբուծելու հավակնություն ունեցող քաղաքական դեմքերը, որոնց ցանկությունն այդպիսով հանգում է ընդամենը «դավաճանության փայաբաժինը» ստանալուն։


    Ընտրելով ռուս-թուրքական «նոր բովանդակությունը», Հայաստանը դատապարտվում է պերմանենտ հայրենազրկման ու ցեղասպանության։ Հայկական քաղաքական դասը ողբից, կապիտուլյանտությունից ու Վլադիմիր Վլադիմիրովիչին շնորհակալություն հայտնելուց բացի այլ բանի ընդունա՞կ է։


    Փոխարենը, հայ ժողովուրդը գիտե իր անելիքը 2021 թվականին՝ մերժել ոչ միայն իրեն պարտադրվող «հին ու նոր բովանդակությունները», այլեւ դրա պրովայդերներին Հայաստանում։ Ըստ էության, արդեն մերժել է, եւ նոր նախաձեռնությունների եւ նոր ուժերի ժամանակն է։ Այդպիսիք կան, եւ լինելու են անսպասելի զարգացումներ։

    Leave a comment:


  • Azad
    replied
    Posting low life idiot that lives in the West, talking "logical" and sipping coffee praised by turks. Look at the comment section how turks and azeris love him.

    Here is a proper perspective by a turk.

    https://www.youtube.com/watch?v=yS7YZTkEPXw

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied

    Leave a comment:


  • Vrej1915
    replied
    Արցախի ԱԽ քարտուղարը բացահայտեց ռուսական ծրագիրն Արցախի մասով

    Lragir.am,
    30.12.2020

    Արցախի ԱԽ քարտուղար, դե ֆակտո ղեկավար Վիտալի Բալասանյանի հայտնի հարցազրույցը Արցախի Հանրային հեռուստաընկերությանը կարելի է համարել Արցախի մասով ռուսական ծրագրի վերաշարադրանք-բացահայտում:

    Դրան անդրադարձել են քաղաքագետ Սարո Սարոյանը եւ Հրաչյա Արզումանյանը, նշելով հիմնական բովանդակային թեզերը:

    Ըստ Սարո Սարոյանի, «Վիտալի Բլասանյանն իր հարցազրույցում մատնանշեց Արցախի քաղաքական ապագան։ Ըստ այդմ՝ Արցախը դառնում է կրկին Լեռնային Ղարաբաղ, այնտեղ հաստատվում է ռազմական դիկտատուրա՝ հայ-ռուսական համատեղ ղեկավարմամբ, Պաշտպանության բանակը դուրս է բերվում ՀՀ ՊՆ ենթակայությունից, վարչական ինստիտուտները վերակողմնորոշվում են դեպի Ռուսաստան, սոցիալ-տնտեսական կյանքի պատասխանատվությունը ստանձնում է Կրեմլը, հանրությունը շարժվում է կատարյալ ռազմականացման ճանապարհով՝ զինծառայությունը վերածվում է մշտական մասնագիտության եւ դառնում է գրեթե բոլոր տղամարդկանց համար պարտադիր, ամբողջությամբ սահմանափակվում են քաղաքացիների տեղաշարժի, խոսքի, խղճի եւ այլ ազատությունները։ Դեռեւս անհայտ են Լեռնային Ղարաբաղի՝ Հայաստանի Հանրապետության հետ հարաբերությունների բնույթը, գործառույթային առնչակցությունը»։

    Հրաչյա Արզումանյանն, իր հերթին, նշում է, որ «Հայաստանի Հանրապետությունն ու Արցախը ստեղծել էին դե-ֆակտո միավորված պետություն` պաշտպանության, անվտանգության, ներքին գործերի, դատախազության (ուժային բլոկ), ֆինանսների եւ հարկերի, կրթության, սոցիալական, առողջապահության եւ այլ ոլորտների միասնական հաստատություններով: Լեռնային Ղարաբաղի ԱԽ Քարտուղարը խոսում է ուժային բլոկի «վերաենթարկեցման» մասին, ինչը նշանակում է միասնական հրամանատարությամբ եւ կառավարմամբ միացյալ պետության անվտանգության համակարգի դե-ֆակտո կազմաքանդում: … Մեր աչքի առջեւ հայկական պետականության զարգացումը 30 տարով ետ են շպրտում` 1989-90թթ., երբ ԼՂԻՄ-ը լուծարվեց եւ փոխարինվեց Հատուկ կառավարման կոմիտեով` Վոլսկու ղեկավարությամբ, իսկ Հայաստանի Անկախության հռչակագիրը դեռ ընդունված չէր: Եւ, երեւում է, հայկական պետությունում ոչ ոք սա չի տեսնում, որեւէ մեկը դրա հետ գործ չունի»:

    Ի մի բերելով այս հստակ հարցադրումներն ու ընդգծումները, կարելի է ամբողջացնել պատկերը: Սեպտեմբերի 27-ին սկսած պատերազմը Հայաստանի երաշխավորված պարտությամբ ծրագրված սցենար էր, որի հեղինակը Ռուսաստանն է: Արցախը կտրվում է Հայաստանից՝ ռուսական ռազմական ներկայությամբ, կազմաքանդվում է ձեւավորված անվտանգության միասնական համակարգը, խոցելի դարձնելով Հայաստանի սահմանները եւ ոչնչացնելով ինքնիշխանությունը: Հայաստանի տարածքը «մասնատվելու է» այսպես կոչված անվտանգության գոտիներով, որի մասին խոսում են Մոսկվան, Բաքուն ու Անկարան:

    Վիտալի Բալասանյանը շարադրել է այդ ծրագրի «ներքին դետալները», իսկ Հադրութի ու մնացած բնակավայրերի վերադարձի մասին նրա խոստումները ոչ այլ ինչ են, քան իր հայտարարությունների, իսկ ավելի լայն՝ ռուս-թուրքական հակահայ ծրագրի ծանր նստվածքը ցրելու փորձ, կամ դրա «գինը»: Արցախի հարավի եւ Հադրութի հանձնումը ռուսական ծրագրի մասն էր՝ ռազմական ներկայությունը հաստատելու, ինչպես նաեւ Սյունիքի ուղղությամբ տարածքը «մաքրելու» նպատակով: Եթե լիներ Հադրութը վերադարձնելու մտադրություն, կպահեին Խծաբերդ-Հին Թաղեր հայկական գիծը, որը հանձնվեց ռուս խաղաղապահների ժամանումից հետո:

    Leave a comment:


  • londontsi
    replied

    An indepth analysis by the Head of the Union of Political Scientists Hmayak Hovhannisyan


    https://www.youtube.com/watch?v=T40rd8OnUvE

    Leave a comment:

Working...
X